دو جا غيرت كند زور آزمائي   /   چنان گيرد كز آن نتوان رهائي

يكي آنجا كه بيند عاشق از دور    /    ز شمع خويش، بزم غير، پر نور

بدگر جائي كه معشوق وفا كيش   /   بيند نو گلي با بلبل خويش

فرياد كه سوز دل عيان نتوان كرد   /   با كس سخن از داغ نهان نتوان كرد

اين ها كه من از جفاي هجران ديدم    /    يك شمه به صد سال بيان نتوان كرد

يا صاحب ننگ و نام مي بايد بود   /   يا شهره خاص و عام مي بايد بود

القصه كمال جهد مي بايد كرد    /    در وادي خود تمام مي بايد بود

پيوستن دوستان به هم آسان است   /   دشوار بريدن است و آخر آن است

شيريني وصل را نمي دارم دوست    /    از غايت تلخيي كه در هجران است

الهي سينه اي ده آتش افروز    /    در آن سينه، دلي و آن دل همه سوز

هر آن دل را كه سوزي نيست دل نيست    /    دل افسرده غير از آب و گل نيست

دلم پر شعله گردان سينه پر دود   /   زبانم كن به گفتن آتش آلود

كرامت كن دروني درد پرورد    /    دلي دروي درون درد و برون درد

 به سوزي ده كلامم را روايي   /     كز آن گرمي كند آتش گدايي

دلم را داغ عشقي بر جبين نه   /     زبانم را بيان آتشين ده

سخن كز سوز دل تابي ندارد   /    چكد گر آب از او آبي ندارد

دلي افسرده دارم سخت بي نور   /    چراغي زو به غايت روشني دور

بده گرمي دل افسرده ام را  /    فروزان كن چراغ مرده ام را

ندارد راه فكرم روشنايي   /    ز لطف پرتوي دارم گدايي

اگر لطف تو نبود پرتو انداز    /    كجا فكر و كجا گنجينه راز

ز گنج راز در هر كنج سينه   /    نهاده خازن تو صد دفينه

ولي لطف تو گر نبود به صد رنج   /    پشيزي كس نيابد زان همه گنج

چو در هر كنج صد گنجينه داري  /    نمي خواهم كه نوميدم گذاري

به راه اين اميد پيچ در پيچ   /    مرا لطف تو مي بايد دگر هيچ

ما چون ز دري پاي كشيديم كشيديم   /    اميد ز هر كس بريديم بريديم

دل نيست كبوتر كه چو برخاست نشيند   /    از گوشه ي بامي كه پريديم پريديم

رم دادن صيد خود از آغاز غلط بود /    حالا كه رماندي و رميديم رميديم

كوي تو كه باغ ارم روضه ي خلد است   /    انگار كه ديديم نديديم نديديم

صد باغ بهار است و صداي گل و گلشن    /    گر ميوه ي يك باغ نچيديم نچيديم

سر تا به قدم تيغ دعائيم و تو غافل   /    هان واقف دم باش رسيديم رسيديم

وحشي سبب دوري و اين قسم سخن ها   /    آن نيست كه ما هم نشنيديم شنيديم

"شرح پريشاني"

دوستان شرح پريشاني من گوش كنيد    /    داستان غم پنهاني من گوش كنيد

قصه بي سر وساماني من گوش كنيد    /    گفت و گوي من و حيراني من گوش كنيد

شرح اين آتش جانسوز نگفتن تا كي   /   سوختم سوختم اين راز نهفتن تا كي

روزگاري من و دل ساكن كويي بوديم   /    ساكن كوي بت عربده جويي بوديم

عقل و دين باخته ديوانه ي رويي بوديم    /    بسته ي سلسله ي سلسله مويي بوديم

كس در آن سلسله غير از من و دلبند نبود    /    يك گرفتار از اين جمله كه هستند نبود

نرگس غمزه زنش اين همه بيمار نداشت   /   سنبل پر شكنش هيچ گرفتار نداشت

اين همه مشتري و گرمي بازار نداشت    /    يوسفي بود ولي هيچ خريدار نداشت

 اول آن كس كه خريدار شدش من بودم   /     باعث گرمي بازار شدش من بودم

عشق من شد سبب خوبي و رعنايي او   /     داد رسوايي من شهرت زيبايي او

بسكه دادم همه جا شرح دلارايي او    /   شهر پر گشتت ز غوغاي تماشايي او

اين زمان عاشق سرگشته فراوان دارد   /   كي سربرگ من بي سر و سامان دارد

چاره اين ست و ندارم به از اين رأي دگر   /    كه دهم جاي دگر دل به دل آراي دگر

چشم خود فرش كنم زير كف پاي دگر   /    بر كف پاي دگر بوسه زنم جاي دگر

بعد از اين رأي من اين ست و همين خواهد بود    /    من بر اين هستم و البته چنين خواهد بود

پيش او يار نو و يار كهن هر دو يكي ست   /    حرمت مدعي و حرمت من هر دو يكي ست

قول زاغ و غزل مرغ چمن هر دو يكي ست    /    نغمه ي بلبل و غوغاي زغن هر دو يكي ست

اين ندانسته كه قدر همه يكسان نبود    /    زاغ را مرتبه ي مرغ خوش الحان نبود

چون چنين است پي كار دگر باشم به   /   چند روزي پي دلدار دگر باشم به

عندليب گل رخسار دگر باشم به  /    مرغ خوش نغمه ي گلزار دگر باشم به

نو گلي كو كه شوم بلبل دستان سازش    /    سازش از تازه جوانان چمن ممتازش

آن كه بر جانم از او دم به دم آزاري هست    /    مي توان يافت كه بر دل ز منش ياري هست

از من و بندگي من اگرش عاري هست   /   بفروشد كه بر هر گوشه خريداري هست

به وفاداري من نيست در اين شهر كسي    /    بنده اي همچو مرا هست خريدار بسي

 مدتي در ره عشق تو دويديم بسي است   /     راه صد باديه ي درد بريديم بس است

قدم از راه طلب باز كشيديم بس است   /     اول و آخر اين مرحله ديديم بس است

بعد از اين ما و سر كوي دل آراي دگر    /   با غزالي به غزل خواني و غوغاي دگر

تو مپندار كه مهر از دل محزون نرود   /   آتش عشق به جان افتد و بيرون نرود

وين محبت به صد افسانه و افسون نرود   /    چه گمان غلط است اين، برود چون نرود

چند كس از تو و ياران تو آزرده شود   /    دوزخ از سردي اين طايفه افسرده شود

اي پسر چند به كام دگرانت بينم    /    سرخوش و مست ز جام دگرانت بينم

مايه ي عيش مدام دگرانت بينم   /    ساقي مجلس عام دگرانت بينم

تو چه داني كه شدي يار چه بي باكي چند    /    چه هوس ها كه ندارند هوسناكي چند

يار اين طايفه ي خانه برانداز مباش   /   از تو حيف است به اين طايفه دمساز مباش

مي شوي شهره به اين فرقه هم آواز مباش   /    غافل از لعب حريفان دغاباز مباش

به كه مشغول به اين شغل نسازي خود را    /    اين نه كاري ست مبادا كه ببازي خود را

در كمين تو بسي عيب شماران هستند    /    سينه پردرد ز تو كينه گزاران هستند

داغ بر سينه ز تو سينه فگاران هستند   /   غرض اين ست كه در قصد تو ياران هستند

باش مردانه كه ناگاه قفايي نخوري    /    واقف كشي خود باش كه پايي نخوري

 گر چه از خاطر وحشي هوس روي تو رفت   /     وز دلش آرزوي قامت دلجوي تو رفت

شد دل آزرده و آزرده دل از كوي تو رفت   /     با دل پر گله از ناخوشي خوي تو رفت

حاش للّه كه وفاي تو فراموش كند    /   سخن مصلحت آميز كسان گوش كند