حافظ



شربتي از لب لعلش نچشيديم و برفت   /    روي مه پيكر او سير نديديم و برفت

گوئي از صحبت ما نيك به تنگ آمده بود    /    بار بربست و به گردش نرسيديم و برفت

بس كه ما فاتحه و حرز يماني خوانديم    /   وز پيش سوره ي اخلاص دميديم و برفت

خارها بر دل رش آمد از ايّام فراق   /    گل بستان وصالش بنچيديم و برفت

 عشوه مي داد كه از كوي ارادت نروم    /     ديدي آخر كه چنين عشوه خريديم و برفت

شد چمان در چمن لطف و ملاحت و آنگه   /     در گلستان وصالش نچميديم و برفت

همچو حافظ همه شب ناله و زاري كرديم   /   كاي دريغا به وداعش نرسيديم و برفت


گفتم كيم دهان و لبت كامران كنند    /    گفتا بچشم هر چه تو گوئي چنان كنند

گفتم خراج مصر طلب مي كند لبت    /    گفتا درين معامله كمتر زيان كنند

گفتم به نقطه ي دهنت خود كه برد راه   /   گفتا اين حكايتي ست كه با خرده دان كنند

گفتم صنم پرست مشو با صمد نشين    /    گفتا به كوي عشق همين و همان كنند

 گفتم شراب و خرقه چه تقوي و مذهب ست   /     گفت اين عمل به مذهب پير مغان كنند

گفتم ز لعل نوش ابان پير را چه سود   /     گفتا به بوسه ي شكرينش جوان كنند

گفتم دعاي حافظ از اسباب دولت ست   /    گفت اين دعا ملائك هفت آسمان كنند


بر سر بازارِ جان ياران منادي مي زنند    /    ببشنويد اي ساكنان كوي رندي بشنويد

دختر رز چند روزي هست كز ما گم شدست    /    رفت تا گيرد سر خود هان و هان حاضر شويد

جامه اي دارد ز لعل و نيم تاجي از حباب   /   عقل و دانش مي برد تا ايمن از وي نغنويد

هر كه اين تلخم دهد شيرين بهايش جان دهم    /    ور بود پوشيده و پنهان به دوزخ دررويد

دختري شبگردِ تيزِ تلخِ گلرنگ ست و مست   /     گر بيابيدش به سوي خانه حافظ بريد


پيش ازينت بيش از اين انديشه ي عشّاق بود    /    مهر ورزيّ تو با ما شهره ي آفاق بود

ياد باد آن صحبت شب ها كه با شيرين لبان    /    طبع ما در بحث لطف و خوبي اخلاق بود

پيش ازين كين سقف سبز و طاق مينا بر كشيد   /   منظر چشم مرا ابروي جانان طاق بود

از دم صبح ازل تا آخر شام ابد    /    دوستيّ و مهر بر يك عهد و يك ميثاق بود

 سايه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد  /     ما بدو محتاج بوديم او به ما مشتاق بود

رشته ي تسبيح اگر بگسست معذورم بدار   /     دستم اندر ساعد ساقيّ سيمين ساق بود

شعر حافظ در زمان آدم اندر باغ خلد   /    دفتر نسرين و گل را زينت اوراق بود


 

اگر روم ز پيَش فتنها بر انگيزد   /    ور از طلب بنشينم به كينه برخيزد

و گر به ره گذري يكدم از هواداري    /    چو گرد در پيش افتم چو باد بگريزد

و گر كنم طلب نيم بوسه صد افسوس   /   ز حقّه ي دهنش چون شكر فرو ريزد

من آن فريت كه در نرگس تو مي بينم    /    بس آب روي كه با خاك ره بر آميزد

فراز و شيب عشق دام بلاست   /   كجاست شير دلي كز بلا نپرهيزد

تو غمزه خواه و صبوري كه چرخ شعبده باز    /    هزار بازي از اين طرفه تر بر انگيزد

بر آستانه ي تسليم سر بنه حافظ   /    كه گر ستيزه كني روزگار بستيزد


به كوي ميكده يا رب سحر چه مشغله بود    /    كه جوش شاهد و ساقيّ و شمع و مشعله بود

حديث عشق كه از حرف و صوت مستغني است   /    به ناله ي ني و دف در خروش و غلغله بود

دل از كرشمه ي ساقي به شكر بود ولي   /   ز نا مساعدي بختم اندكي گله بود

قياس كردم آن چشم شوخ عربده باز    /    هزار ساحر چون سامريش در گله بود

بگفتمش به لبم بوسه اي حوالت كن  /     به خنده گفت كيت با من اين معامله بود

دهان يار كه درمان درد حافظ داشت   /     فغان كه وقت مروّت چه تنگ حوصله بود

ز اخترم نظري سعد در ره ست كه دوش   /   ميان ماه و رخ يار من مقابله بود


روز وصل دوستداران ياد باد    /    ياد باد آن روزگاران ياد باد

گر چه ياران فارغند از ياد من    /    از من ايشان را هزاران ياد باد

كامم از تلخيّ غم چون زهر گشت   /   بانگ نوشِ شاد خواران ياد باد

اين زمان در كس وفاداري نماند   /    زان وفاداران و ياران ياد باد

مبتلا گشتم درين بند وبلا   /   كوشش آن حق گزاران ياد باد

گر چه صد رود ست در چشمم مدام    /    زنده رود و باغ كاران ياد باد

راز حافظ بعد از اين نا گفته ماند   /    اي دريغ آن راز داران ياد باد


گفتم غم تو دارم گفتا غمت سر آيد   /    گفتم كه ماه من شو گفتا اگر برآيد

گفتم ز عشق بازان رسم وفا بياموز    /    گفتا ز ماه رويان اين كار كمتر آيد

گفتم كه بوي زلفت گمراه عالمم كرد    /   گفتا اگر بداني هم اوت رهبر آيد

گفتم خوشا هوايي كز باغ حسن خيزد   /    گفتا خنك نسيمي كز كوي دلبر آيد

 گفتم كه نوش لعلت ما را به آرزو كشت    /     گفتا تو بندگي كن كو بنده پرور آيد

گفتم زمان عشرت ديدي كه چون سر آمد   /  گفتا خموش حافظ اين غصّه هم سر آيد


مژده اي دل كه مسيحا نفسي مي آيد   /    كه ز انفاس خوشش بوي كسي مي آيد

از غم هجر مكن ناله و فرياد كه دوش    /    بزده ام فالي و فريادرسي مي آيد

هيچ كس نيست كه در كوي تواش كاري نيست    /   هر كس آنجا به طريق هوسي مي آيد

كس ندانست كه منزلگه عشّاق كجاست   /    اين قدر هست كه بانگ جرسي مي آيد

 جرعه اي ده كه به ميخانه ي ارباب كرم    /     هر حريفي ز پي ملتمسي مي آيد

دوست را گر غم پرسيدن بيمار غم ست   /     گو بران خوش كه هنوزش نفسي مي آيد

خبر بلبل اين باغ بپرسيد كه من   /     ناله اي مي شنوم كز قفسي مي آيد

يار دارد سر فصد دل حافظ ياران   /   شاه بازي به شكار مگسي مي آيد


ديرست كه دلدار پيامي نفرستاد   /    ننوشت سلاميّ و كلامي نفرستاد

صد نامه فرستادم و آن شاه سواران   /    پيكي ندوانيد و پيامي نفرستاد

سوي من وحشي صفت و عقل رميده    /   آهو روشي كبك خرامي نفرستاد

دانست كه خواهد شدنم مرغ دل از دست   /    ئز آن خط چون سلسله دامي نفرستاد

 فرياد كه آن ساقي شكّر لب سر مست    /     دانست كه مخمورم و جامي نفرستاد

چندانك زدم لاف كرامات و مقامات   /   هيچم خبر از هيچ مقامي نفرستاد


درد عشقي كشيده ام كه مپرس   /    درد دردي چشيده ام كه مپرس

گشته ام در جهان و آخر كار    /    دلبري برگزيده ام كه مپرس

آن چنان در هواي خاك درش    /   مي رود آب ديده ام كه مپرس

من به گوش خود از دهانش دوش   /    سخناني شنيده ام كه مپرس

 سوي من لب چه مي گزي كه مگوي    /     لب لعلي گزيده ام كه مپرس

با تو در كلبه ي گدائي خويش   /     رنج هائي كشيده ام كه مپرس

همچو حافظ فتاده در ره عشق   /   به مقامي رسيده ام كه مپرس


دوش با من گفت پنهان كارداني تيزهوش   /    از شما پنهان نشايد داشت سرّ مي فروش

گفت كاسان گير بر خود كارها كز روي طبع    /    سخت مي گردد جهان بر مردمان سخت كوش

و آنگهم در داد جامي كز غرورش بر فلك    /   زهره در رقص آمد و بربط زنان مي گفت نوش

گوش كن پند اي پسر وز بهر دنيا غم مخور   /    گفتمت چون دُر حديثي گر تواني داشت گوش

 در حريم عشق نتوان دم زد از گفت و شنيد    /     گر چه اينجا جمله اعضا چشم بايد بود و گوش

در بساط نكته دانان خود فروشي شرط نيست   /     يا سخن دانسته گو اي مرد عاقل يا خموش

تا نگردي آشنا زين پرده رمزي نشنوي   /     گوش نا محرم نباشد جاي پيغام سروش

ساقيا مي ده كه چون زنديّ حافظ فهم كرد  /   آصف صاحب قرآن جرم بخش عيب پوش


بيا تا گل برافشانيم و مي در ساغر اندازيم   /    فلك را سقف بشكافيم و طرح نو دراندازيم

اگر غم لشكر انگيزد كه خون عاشقان ريزد    /    من و ساقي بدو تازيم و بنيادش براندازيم

شراب ارغواني را گلاب اندر قدح ريزيم    /   نسيم عطر گردان را شكر در مجمر اندازيم

چو در دست ست رودي خوش بزن مطرب سرودي خوش   /    كه دست افشان غزل خوانيم و پاكوبان سر اندازيم

 صبا خاك وجود ما بدان عالي جناب انداز    /     بود كان ماه خوبان را نظر بر منظر اندازيم

يكي از عقل مي لافد يكي طامات مي بافد   /     بيا كين داوري ها را به پيش داور اندازيم

بهشت عدن اگر خواهي بيا با ما به ميخانه   /     كه از پاي خُمت روزي به حوض كوثر اندازيم

سخن دانيّ و خوش خواني نمي ورزند در شيراز  /   بيا حافظ كه تا خود را به ملكي ديگر اندازيم


بشنو اين نكته كه خود را زغم آزاده كني   /    خون خوري گر طلب روزي ننهاده كني

آخرالامر گِل كوزه گران خواهي شد    /    حاليا فكر سبو كن كه پر از باده كني

گر از آن آدمياني كه بهشتت هوس ست    /   عيش با آدمئي چند پريزاده كني

خاطرت كي رقم فيض پذيرد هيهات   /    مگر از نقش پراكنده ورق ساده كني

 تكيه بر جاي بزرگان نتوان زد به گزاف    /     مگر اسباب بزرگي همه آماده كني

اجر ها با شدت اي خسرو شيرين دهنان   /     گر نگاهي سوي فرهاد دل افتاده كني

كار خود گر به خدا باز گذاري حافظ  /   اي بسا عيش كه با بخت خدا داده كني


ما ز ياران چشم ياري داشتيم   /    خود غلط بود آنچ مي پنداشتيم

تا درخت دوستي كي بر دهد    /    حاليا رفتيم و تخمي كاشتيم

نور چشم و آب روي خويش را    /   ديده از خاك رهت انباشتيم

گفت و گو آئين درويشان نبود   /    ور نه با تو ماجرا ها داشتيم

 شيوه ي چشمت فريب جنگ داشت    /     ما غلط كرديم و صلح انگاشتيم

كوي عشقت سر فلك خواهم زدن   /     چون ملك اينك علم افراشتيم

گفت خود دادي به ما دل حافظا  /   ما محصّل بر كسي نگماشتيم


ياري اندر كس نمي بينم ياران را چه شد   /    دوستي كي آخر آمد دوستداران را چه شد

آب حيوان تيره گون شد خضر فرخ پي كجاست    /    خون چكيد از شاخ گل ابر بهاران را چه شد

كس نمي گويد كه ياري داشت حق دوستي   /   حق شناسان را چه حال افتاد ياران را چه شد

لعلي از كان مروّت بر نيامد سال ها ست   /    تابش خورشيد و سعي باد و باران را چه شد

 شهرياران بود و خاك مهربانان اين ديار    /     مهرباني كي سر آمد شهرياران را چه شد

گوي توفيق و كرامت در ميان افكنده اند   /     كس به ميدان در نمي آْيد سواران را چه شد

صد هزاران گل شكفت و بانگ مرغي بر نخاست   /     عندليبان را چه پيش آمد هزاران را چه شد

حافظ ز اسرار الهي كس نمي داند خموش  /   از كه مي پرسي كه دور روزگاران را چه شد

صفحه نخست
لبخند شادي