حافظ



شربتی از لب لعلش نچشیدیم و برفت   /    روی مه پیكر او سیر ندیدیم و برفت

گوئی از صحبت ما نیك به تنگ آمده بود    /    بار بربست و به گردش نرسیدیم و برفت

بس كه ما فاتحه و حرز یمانی خواندیم    /   وز پیش سوره ی اخلاص دمیدیم و برفت

خارها بر دل رش آمد از ایام فراق   /    گل بستان وصالش بنچیدیم و برفت

 عشوه می داد كه از كوی ارادت نروم    /     دیدی آخر كه چنین عشوه خریدیم و برفت

شد چمان در چمن لطف و ملاحت و آنگه   /     در گلستان وصالش نچمیدیم و برفت

همچو حافظ همه شب ناله و زاری كردیم   /   كای دریغا به وداعش نرسیدیم و برفت


گفتم كیم دهان و لبت كامران كنند    /    گفتا بچشم هر چه تو گوئی چنان كنند

گفتم خراج مصر طلب می كند لبت    /    گفتا درین معامله كمتر زیان كنند

گفتم به نقطه ی دهنت خود كه برد راه   /   گفتا این حكایتی ست كه با خرده دان كنند

گفتم صنم پرست مشو با صمد نشین    /    گفتا به كوی عشق همین و همان كنند

 گفتم شراب و خرقه چه تقوی و مذهب ست   /     گفت این عمل به مذهب پیر مغان كنند

گفتم ز لعل نوش ابان پیر را چه سود   /     گفتا به بوسه ی شكرینش جوان كنند

گفتم دعای حافظ از اسباب دولت ست   /    گفت این دعا ملائك هفت آسمان كنند


بر سر بازارِ جان یاران منادی می زنند    /    ببشنوید ای ساكنان كوی رندی بشنوید

دختر رز چند روزی هست كز ما گم شدست    /    رفت تا گیرد سر خود هان و هان حاضر شوید

جامه ای دارد ز لعل و نیم تاجی از حباب   /   عقل و دانش می برد تا ایمن از وی نغنوید

هر كه این تلخم دهد شیرین بهایش جان دهم    /    ور بود پوشیده و پنهان به دوزخ درروید

دختری شبگردِ تیزِ تلخِ گلرنگ ست و مست   /     گر بیابیدش به سوی خانه حافظ برید


پیش ازینت بیش از این اندیشه ی عشّاق بود    /    مهر ورزی تو با ما شهره ی آفاق بود

یاد باد آن صحبت شب ها كه با شیرین لبان    /    طبع ما در بحث لطف و خوبی اخلاق بود

پیش ازین كین سقف سبز و طاق مینا بر كشید   /   منظر چشم مرا ابروی جانان طاق بود

از دم صبح ازل تا آخر شام ابد    /    دوستی و مهر بر یك عهد و یك میثاق بود

 سایه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد  /     ما بدو محتاج بودیم او به ما مشتاق بود

رشته ی تسبیح اگر بگسست معذورم بدار   /     دستم اندر ساعد ساقی سیمین ساق بود

شعر حافظ در زمان آدم اندر باغ خلد   /    دفتر نسرین و گل را زینت اوراق بود


اگر روم ز پیش فتنها بر انگیزد   /    ور از طلب بنشینم به كینه برخیزد

و گر به ره گذری یكدم از هواداری    /    چو گرد در پیش افتم چو باد بگریزد

و گر كنم طلب نیم بوسه صد افسوس   /   ز حقّه ی دهنش چون شكر فرو ریزد

من آن فریت كه در نرگس تو می بینم    /    بس آب روی كه با خاك ره بر آمیزد

فراز و شیب عشق دام بلاست   /   كجاست شیر دلی كز بلا نپرهیزد

تو غمزه خواه و صبوری كه چرخ شعبده باز    /    هزار بازی از این طرفه تر بر انگیزد

بر آستانه ی تسلیم سر بنه حافظ   /    كه گر ستیزه كنی روزگار بستیزد


به كوی میكده یا رب سحر چه مشغله بود    /    كه جوش شاهد و ساقی و شمع و مشعله بود

حدیث عشق كه از حرف و صوت مستغنی است   /    به ناله ی نی و دف در خروش و غلغله بود

دل از كرشمه ی ساقی به شكر بود ولی   /   ز نا مساعدی بختم اندكی گله بود

قیاس كردم آن چشم شوخ عربده باز    /    هزار ساحر چون سامریش در گله بود

بگفتمش به لبم بوسه ای حوالت كن  /     به خنده گفت كیت با من این معامله بود

دهان یار كه درمان درد حافظ داشت   /     فغان كه وقت مروّت چه تنگ حوصله بود

ز اخترم نظری سعد در ره ست كه دوش   /   میان ماه و رخ یار من مقابله بود


روز وصل دوستداران یاد باد    /    یاد باد آن روزگاران یاد باد

گر چه یاران فارغند از یاد من    /    از من ایشان را هزاران یاد باد

كامم از تلخی غم چون زهر گشت   /   بانگ نوشِ شاد خواران یاد باد

این زمان در كس وفاداری نماند   /    زان وفاداران و یاران یاد باد

مبتلا گشتم درین بند وبلا   /   كوشش آن حق گزاران یاد باد

گر چه صد رود ست در چشمم مدام    /    زنده رود و باغ كاران یاد باد

راز حافظ بعد از این نا گفته ماند   /    ای دریغ آن راز داران یاد باد


گفتم غم تو دارم گفتا غمت سر آید   /    گفتم كه ماه من شو گفتا اگر برآید

گفتم ز عشق بازان رسم وفا بیاموز    /    گفتا ز ماه رویان این كار كمتر آید

گفتم كه بوی زلفت گمراه عالمم كرد    /   گفتا اگر بدانی هم اوت رهبر آید

گفتم خوشا هوایی كز باغ حسن خیزد   /    گفتا خنك نسیمی كز كوی دلبر آید

 گفتم كه نوش لعلت ما را به آرزو كشت    /     گفتا تو بندگی كن كو بنده پرور آید

گفتم زمان عشرت دیدی كه چون سر آمد   /  گفتا خموش حافظ این غصّه هم سر آید


مژده ای دل كه مسیحا نفسی می آید   /    كه ز انفاس خوشش بوی كسی می آید

از غم هجر مكن ناله و فریاد كه دوش    /    بزده ام فالی و فریادرسی می آید

هیچ كس نیست كه در كوی تواش كاری نیست    /   هر كس آنجا به طریق هوسی می آید

كس ندانست كه منزلگه عشّاق كجاست   /    این قدر هست كه بانگ جرسی می آید

 جرعه ای ده كه به میخانه ی ارباب كرم    /     هر حریفی ز پی ملتمسی می آید

دوست را گر غم پرسیدن بیمار غم ست   /     گو بران خوش كه هنوزش نفسی می آید

خبر بلبل این باغ بپرسید كه من   /     ناله ای می شنوم كز قفسی می آید

یار دارد سر فصد دل حافظ یاران   /   شاه بازی به شكار مگسی می آید


دیرست كه دلدار پیامی نفرستاد   /    ننوشت سلامی و كلامی نفرستاد

صد نامه فرستادم و آن شاه سواران   /    پیكی ندوانید و پیامی نفرستاد

سوی من وحشی صفت و عقل رمیده    /   آهو روشی كبك خرامی نفرستاد

دانست كه خواهد شدنم مرغ دل از دست   /    ئز آن خط چون سلسله دامی نفرستاد

 فریاد كه آن ساقی شكّر لب سر مست    /     دانست كه مخمورم و جامی نفرستاد

چندانك زدم لاف كرامات و مقامات   /   هیچم خبر از هیچ مقامی نفرستاد


درد عشقی كشیده ام كه مپرس   /    درد دردی چشیده ام كه مپرس

گشته ام در جهان و آخر كار    /    دلبری برگزیده ام كه مپرس

آن چنان در هوای خاك درش    /   می رود آب دیده ام كه مپرس

من به گوش خود از دهانش دوش   /    سخنانی شنیده ام كه مپرس

 سوی من لب چه می گزی كه مگوی    /     لب لعلی گزیده ام كه مپرس

با تو در كلبه ی گدائی خویش   /     رنج هائی كشیده ام كه مپرس

همچو حافظ فتاده در ره عشق   /   به مقامی رسیده ام كه مپرس


دوش با من گفت پنهان كاردانی تیزهوش   /    از شما پنهان نشاید داشت سرّ می فروش

گفت كاسان گیر بر خود كارها كز روی طبع    /    سخت می گردد جهان بر مردمان سخت كوش

و آنگهم در داد جامی كز غرورش بر فلك    /   زهره در رقص آمد و بربط زنان می گفت نوش

گوش كن پند ای پسر وز بهر دنیا غم مخور   /    گفتمت چون دُر حدیثی گر توانی داشت گوش

 در حریم عشق نتوان دم زد از گفت و شنید    /     گر چه اینجا جمله اعضا چشم باید بود و گوش

در بساط نكته دانان خود فروشی شرط نیست   /     یا سخن دانسته گو ای مرد عاقل یا خموش

تا نگردی آشنا زین پرده رمزی نشنوی   /     گوش نا محرم نباشد جای پیغام سروش

ساقیا می ده كه چون زندی حافظ فهم كرد  /   آصف صاحب قرآن جرم بخش عیب پوش


بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم   /    فلك را سقف بشكافیم و طرح نو دراندازیم

اگر غم لشكر انگیزد كه خون عاشقان ریزد    /    من و ساقی بدو تازیم و بنیادش براندازیم

شراب ارغوانی را گلاب اندر قدح ریزیم    /   نسیم عطر گردان را شكر در مجمر اندازیم

چو در دست ست رودی خوش بزن مطرب سرودی خوش   /    كه دست افشان غزل خوانیم و پاكوبان سر اندازیم

 صبا خاك وجود ما بدان عالی جناب انداز    /     بود كان ماه خوبان را نظر بر منظر اندازیم

یكی از عقل می لافد یكی طامات می بافد   /     بیا كین داوری ها را به پیش داور اندازیم

بهشت عدن اگر خواهی بیا با ما به میخانه   /     كه از پای خُمت روزی به حوض كوثر اندازیم

سخن دانی و خوش خوانی نمی ورزند در شیراز  /   بیا حافظ كه تا خود را به ملكی دیگر اندازیم


بشنو این نكته كه خود را زغم آزاده كنی   /    خون خوری گر طلب روزی ننهاده كنی

آخرالامر گِل كوزه گران خواهی شد    /    حالیا فكر سبو كن كه پر از باده كنی

گر از آن آدمیانی كه بهشتت هوس ست    /   عیش با آدمئی چند پریزاده كنی

خاطرت كی رقم فیض پذیرد هیهات   /    مگر از نقش پراكنده ورق ساده كنی

 تكیه بر جای بزرگان نتوان زد به گزاف    /     مگر اسباب بزرگی همه آماده كنی

اجر ها با شدت ای خسرو شیرین دهنان   /     گر نگاهی سوی فرهاد دل افتاده كنی

كار خود گر به خدا باز گذاری حافظ  /   ای بسا عیش كه با بخت خدا داده كنی


ما ز یاران چشم یاری داشتیم   /    خود غلط بود آنچ می پنداشتیم

تا درخت دوستی كی بر دهد    /    حالیا رفتیم و تخمی كاشتیم

نور چشم و آب روی خویش را    /   دیده از خاك رهت انباشتیم

گفت و گو آئین درویشان نبود   /    ور نه با تو ماجرا ها داشتیم

 شیوه ی چشمت فریب جنگ داشت    /     ما غلط كردیم و صلح انگاشتیم

كوی عشقت سر فلك خواهم زدن   /     چون ملك اینك علم افراشتیم

گفت خود دادی به ما دل حافظا  /   ما محصّل بر كسی نگماشتیم


یاری اندر كس نمی بینم یاران را چه شد   /    دوستی كی آخر آمد دوستداران را چه شد

آب حیوان تیره گون شد خضر فرخ پی كجاست    /    خون چكید از شاخ گل ابر بهاران را چه شد

كس نمی گوید كه یاری داشت حق دوستی   /   حق شناسان را چه حال افتاد یاران را چه شد

لعلی از كان مروّت بر نیامد سال ها ست   /    تابش خورشید و سعی باد و باران را چه شد

 شهریاران بود و خاك مهربانان این دیار    /     مهربانی كی سر آمد شهریاران را چه شد

گوی توفیق و كرامت در میان افكنده اند   /     كس به میدان در نمی آْید سواران را چه شد

صد هزاران گل شكفت و بانگ مرغی بر نخاست   /     عندلیبان را چه پیش آمد هزاران را چه شد

حافظ ز اسرار الهی كس نمی داند خموش  /   از كه می پرسی كه دور روزگاران را چه شد